NGÀNH KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG - (ENVIRONMENTAL SCIENCE)

28 tháng 4, 2016
Việt Nam hiện là nước đứng thứ 5 thế giới về thiệt hại do biến đổi khí hậu. Mặt khác, mặt trái của phát triển kinh tế đã tác động xấu đến môi trường sống của con người, khiến vấn đề môi trường ngày càng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

1. Ngành đào tạo

- Tiếng Việt: Khoa học môi trường.

- Tiếng Anh: Environmental Science.

2. Mã ngành: 52440301.

3. Thời gian đào tạo: 04 năm.

4. Khối lượng kiến thức toàn khóa: 139 tín chỉ.

5. Loại hình đào tạo: Chính qui tập trung.

6. Mục tiêu đào tạo: Đào tạo cử nhân Khoa học môi trường.

6.1. Về kiến thức

       Khoa học môi trường là ngành nghiên cứu nguồn gốc, các phản ứng, vận chuyển và chuyển hóa các chất trong môi trường; nghiên cứu ảnh hưởng của các hoạt động con người lên môi trường đất, nước, không khí và sinh vật. Mục đích cuối cùng của ngành này là bảo vệ và cải thiện môi trường sống của con người trên Trái Đất. Do đó, đối tượng nghiên cứu cụ thể của khoa học môi trường là môi trường tự nhiên, môi trường xã hội cũng như môi trường nhân tạo trong mối quan hệ tương hỗ giữa sinh vật và con người.

Sinh viên theo học ngành Khoa học môi trường, sau khi tốt nghiệp sẽ có:

- Kiến thức cơ bản về khoa học môi trường và tài nguyên.

- Kiến thức về các nguyên tắc và cách tiếp cận cơ bản trong quản lý môi trường; các phương pháp tiếp cận trong phân tích và quản lý môi trường.

- Kiến thức về nguyên lý cơ bản trong công nghệ và kỹ thuật môi trường.

- Kiến thức về nhận biết, phân tích và đánh giá tác động môi trường trong các hoạt động phát triển kinh tế xã hội; các cách tiếp cận, nguyên tắc và trình tự thực hiện qui hoạch môi trường.

- Đạt trình độ C Anh văn hoặc chứng chỉ tương đương; có kiến thức về tin học ứng dụng trong xử lý số liệu môi trường, xử lý văn bản, trình diễn kết quả học tập và nghiên cứu khoa học.

6.2. Về kỹ năng

Sinh viên theo học ngành Khoa học môi trường, sau khi tốt nghiệp sẽ có các kỹ năng sau:

- Kỹ năng thu thập thông tin môi trường và vận dụng các phương pháp tiếp cận công cụ quản lý môi trường để giải quyết các vấn đề môi trường. Ngoài ra, sinh viên còn có khả năng áp dụng và triển khai các văn bản pháp qui, tiêu chuẩn/qui chuẩn môi trường của Nhà nước trong bảo vệ môi trường.

- Có kỹ năng phân tích, đánh giá được các chỉ tiêu môi trường chủ yếu.

- Có khả năng áp dụng một số công nghệ phổ biến trong quản lý môi trường, đề xuất và lựa chọn mô hình xử lý ô nhiễm môi trường.

- Có khả năng đánh giá và lập báo cáo đánh giá tác động môi trường do các hoạt động phát triển kinh tế xã hội gây ra, có khả năng đề xuất phương án qui hoạch môi trường cho một khu vực cụ thể.

- Có khả năng thiết kế các công trình bảo vệ môi trường và sinh thái cảnh quan, mô hình xử lý ô nhiễm môi trường. Có khả năng làm việc độc lập và hợp tác theo nhóm. Có khả năng sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng phổ biến trong quản lý môi trường.

7.  Cử nhân môi trường làm gì?

Cử nhân môi trường luôn là những người tiên phong trong công tác bảo vệ môi trường, góp sức mình và giúp mọi người cùng tháo gỡ những thách thức môi trường hiện nay. Họ không chỉ làm việc trong phạm vi đất nước mình mà còn ở khu vực, thậm chí trên toàn cầu.

Công việc của  cử nhân môi trường rất đa dạng và linh hoạt:

Nghiên cứu những đặc điểm của các thành phần môi trường tự nhiên hoặc môi trường nhân tạo (khu công nghiệp, đô thị, nông thôn…).

Nghiên cứu mối quan hệ và tác động qua lại giữa con người với các thành phần của môi trường sống, từ đó tư vấn cho Nhà nước, các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế xã hội nhằm hạn chế những tác động xấu tới môi trường mà vẫn có thể đem lại lợi ích…

Nghiên cứu các công cụ quản lý môi trường với các biện pháp về kinh tế, cũng như các biện pháp về pháp luật, xã hội, nhằm bảo vệ môi trường và sự phát triển bền vững của vùng, quốc gia cũng như toàn cầu.

Tư vấn cho các cơ quan quản lý Nhà nước hoàn thiện chính sách về môi trường sao cho phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội, khai thác tài nguyên hợp lý nhất.

Cử nhân môi trường là thành viên của các nhà máy với nhiệm vụ tham gia vào quá trình đảm bảo chất lượng môi trường ở địa bàn hoạt động, giúp nhà máy đảm bảo tiêu chuẩn về nước thải, khí thải hay rác thải trước khi thải ra môi trường.

Cử nhân môi trường làm việc ở đâu?

Mọi hoạt động sinh hoạt, giải trí, kinh doanh, đặc biệt là sản xuất của con người đều liên quan mật thiết đến môi trường. Bởi vậy, nơi đâu cũng cần đến những nhà môi trường giỏi và tâm huyết với sự nghiệp giữ gìn màu xanh cho "hành tinh xanh".

- Các cơ quan quản lý, nghiên cứu về môi trường

Trước tiên, bạn có thể làm việc trong các cơ quan quản lý về môi trường của Nhà nước. Hiện nước ta có một hệ thống các cơ quan về môi trường từ trung ương đến địa phương: Bộ Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan, viện nghiên cứu trực thuộc Bộ, các sở tài nguyên môi trường tại các tỉnh, thành phố…, Cảnh sát môi trường. Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc các trường đại học, cao đẳng v.v…

-  Các nhà máy xí nghiệp, công ty sản xuất, khu chế xuất

Sinh viên tốt nghiệp ngành môi trường được đào tạo để làm tốt công tác vận hành và quan trắc giám sát hiệu quả của hệ thống xử lý chất thải, đảm bảo an toàn vệ sinh lao động trong các nhà máy xí nghiệp, công ty sản xuất, khu chế xuất, khu công nghệ cao.

Cử nhân môi trường tại trường đại học Lâm nghiệp còn được đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực quan trắc giám sát chất lượng môi trường do đó sinh viên tốt nghiệp có thể làm tốt tại các trung tâm các trung tâm quan trắc và phân tích chất lượng môi trường; các doanh nghiệp kinh doanh các thiết bị khoa học kỹ thuật công nghệ cao phục vụ cho các ngành khoa học kỹ thuật: môi trường, công nghệ sinh học, y tế, nông lâm nghiệp,…

- Các tổ chức trong nước và quốc tế về môi trường

Gìn giữ "hành tinh xanh" là nhiệm vụ chung của cả nhân loại. Nó đòi hỏi sự hợp tác trên toàn thế giới. Bởi vậy, hiện nay, trên thế giới có nhiều tổ chức môi trường như các hiệp hội, các tổ chức phi chính phủ v.v… hoạt động rất mạnh. Ngoài ra, không ít tổ chức phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa khác cũng tổ chức các dự án, hoạt động về môi trường.

Các tổ chức như vậy là những nơi làm việc khá lý tưởng của nhà môi trường. Tại đây, bạn sẽ có nhiều cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với bạn bè quốc tế. Bạn cũng sẽ được tham gia vào những chương trình, dự án về môi trường trong phạm vi quốc gia, khu vực và quốc tế, được đi tới nhiều nơi, mở rộng tầm hiểu biết và cả kiến thức, kỹ năng chuyên môn của mình.

* Những tố chất cần có:

+ Yêu thiên nhiên, môi trường, có óc tìm tòi, ham học hỏi và tư duy logic

Đây là tố chất đầu tiên cần có, cũng là tố chất quyết định thành công của bạn. Bởi tình yêu này là nguyênnhân đầu tiên để bạn quyết định lựa chọn con đường của nhà môi trường. Đó cũng là động lực để bạn đi hết hành trình gian nan của người bảo vệ ‘hành tinh xanh".

Yêu thiên nhiên, môi trường nghĩa là bạn yêu quý đất đai, cây cỏ, muông thú, từng dòng sông, con suối, biển cả v.v… Bạn luôn quan tâm tới những sinh vật xung quanh mình, dù đó chỉ là những con côn trùng bé nhỏ, ao ước về một "mái nhà" án lành cho chúng. Bạn luôn mong muốn gìn giữ màu xanh cho Trái Đất, môi trường sống trong lành và bền vững của muôn loài.

+ Năng động, sáng tạo, nhiệt tình và tự tin

Bước chân vào nghề môi trường, điều đầu tiên mà bạn có thể nhận ra là khối lượng công việc đồ sộ đang chờ bạn. Những vấn đề về môi trường rất đa dạng, phức tạp, trong khi sức lực của nhà môi trường lại có hạn. Bạn có thể sẽ cảm thấy áp lực công việc căng thẳng với những đề tài nghiên cứu phải hoàn thành gấp gáp, những chuyến đi khảo sát vất vả, hay sự bất hợp tác của một vài cá nhân, tổ chức không ý thức được vai trò quan trọng của việc bảo vệ, giữ gìn môi trường v.v… Lúc này, cùng với tình yêu thiên nhiên, niềm say mê nghề nghiệp, chỉ có sự rung động, sáng tạo nhiệt tình, tự tin mới có thể giúp bạn giải quyết được khối lượng công việc khổng lồ của một nhà môi trường.

+ Cẩn thận, kiên nhẫn

Trở thành một chuyên gia về môi trường, sự cẩn thận và kiên nhẫn không thể thiếu trong hành trang của bạn, dù bạn công tác trong lĩnh vực nghiên cứu, quản lý hay công nghệ xử lý môi trường. Đức tính ấy giúp bạn đi đến tận cùng của các nghiên cứu, phân tích về môi trường, đưa ra được những kết luận chính xác. Nó cũng giúp bạn thành công hơn khi thực hiện các chương trình giáo dục môi trường, giúp người dân nhận thức được về các vấn đề môi trường, thúc đẩy họ có ý thức tham gia bảo vệ môi trường.

+ Khả năng làm việc tập thể

Môi trường là một ngành rộng lớn, có quan hệ mật thiết với rất nhiều ngành khác trong xã hội. Bởi vậy, nhà môi trường không thể thực hiện tốt công việc của mình nếu đơn độc một mình. Khả năng làm việc, phối hợp công việc với tập thể, các chuyên gia môi trường khác cũng như chuyên gia trong nhiều lĩnh vực rất quan trọng với người làm việc trong ngành này.

Làm việc tập thể không có nghĩa là bạn mất đi chính kiến và sự tự chủ của bản thân. Khả năng làm việc tập thể biểu hiện ở sự phối hợp công việc nhịp nhàng, cách ứng xử khéo léo, tư duy lôgic trong điều phối công việc, sự cầu thị và học hỏi của bạn. Cùng nhau cống hiến phần sức lực nhỏ bé của mình cho lợi ích chung của toàn nhân loại, vì mục tiêu phát triển bền vững. Đó chính là điều mà những nhà môi trường đích thực hướng tới.

+ Khả năng thuyết trình

Không phải ai cũng có thể vượt qua được sự ngượng ngập và lúng túng khi phải thuyết trình trước đám đông. Nhất là khi đánh giá của người nghe có liên quan đến sự sống còn của một chương trình, dự án về môi trường mà bạn đã dành bao tâm sức nghiên cứu và phát triển. Dù dự án, chương trình hành động, nghiên cứu của bạn có hay đến mấy, nếu bạn trình bày lúng túng, không làm nổi bật được những nét hay, ưu điểm vượt trội của nó, không gây được sự chú ý và thiện cảm của người nghe, cũng có nghĩa gần như bạn đã thất bại. Phẩm chất này một phần do bẩm sinh, nhưng phần nhiều do chính quá trình rèn luyện, nỗ lực của bạn.

+ Can đảm và chấp nhận thử thách

Quả không phải không có lý khi có người cho rằng các nhà môi trường chính là những chiến sĩ bảo vệ môi trường đầy nhiệt huyết. Họ xây dựng những chương trình hành động để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người. Họ đấu tranh quyết liệt với những cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp vì lợi nhuận mà cố tình bỏ qua vấn đề an toàn môi trường. Bởi vậy, sự can đảm, chấp nhận thử thách là phẩm chất cần có của một nhà môi trường thực thụ.


Chia sẻ